" HISTORIE "

  " K.M CASINO TONGEREN " EEN STUKJE GESCHIEDENIS "  

Op 31 januari 1750 bekrachtigde de prins-bisschop van Luik, Jan Theodoor van Beieren, het reglement van de pas opgerichte harmonie " Confraterniteyt van Ste-Cecilia " van Tongeren. Op 9 februari 1750 had de stichtingsplechtigheid plaats. De muzikanten waren leden van de collegiale kappitelkerk van O.L.Vrouw, de rederijkamer van  " Sint-Michiel " en van de schuttersgilden.

De Franse revolutie (1789) betekende het einde van het " ancien régime ". De Franse replublikeinen waren kinderen van de " Verlichting " en waren de dragers van meer wereldse ideeën. Dit werd vertaald o.a. in de uitvoering van de republikeinse kalender, een ander filosofisch systeem een ander sociale orde enz. De vroegere St-Niklaaskerk op de grote markt van Tongeren kreeg een andere naam: " Temple de la raison ". Tijdens de decadaire feesten van de 20 Frimaire VIII (11 dec.1799) gaven enkele Tongerese muzikanten een uitvoering van een symfonie van Ignaz Pleyel (1757-1831) gevolgd door de " Marseillaise ".

Het concordaat van 1801 tussen Napoleon en de Paus Pius VII zorgde o.a. voor de herinvoering van de openbare erediensten: de Tongenaar paste zich aan en het leven ging verder.

In 1803 werden de grondslagen van het Ste-Ceciliagenootschap vernieuwd en kreeg de benaming " Société de Musique de Tongres "

Op 12 juli 1846 werd de nieuwe zaal, nu gelegen St-Truidersteenweg 3, plechtig ingehuldigd.

In 1859 beginnen de lessen notenleer en de eerste leerlingen van blaasinstrumenten krijgen les. Op 6 mei 1864 beginnen de eerste vioollessen.

De muziekschool Casino heeft niet opgehouden te bestaan en viert aldus in 1999 haar 140-jarig bestaan. De vooruitgang heeft ook hier zijn intrede gedaan: al de lessen worden nu gegeven door professionele leraars. Zij hebben een bijzondere kijk op het hedendaags kunstonderwijs en zij volgen de officiële programma's van de academies. Er wordt geen lesgeld gevraagd en de leerlingen krijgen gratis goede instrumenten. Onze klas samenspel treedt op in en buiten Casino. Dit is het resultaat van een goede begeleiding. Sommige leerlingen nemen deel aan solistenwedstrijden.

Vanaf 9 april 1867 wordt het de " Koninklijke muziekmaatschappij Casino "

Circa 1870 kreeg de samenwerking tussen gematigde katholieken en liberalen ook moeilijkheden te verwerken in Limburg. Een burgerlijke begrafenis was de aanleiding tot een incident in Tongeren. Enkele leden van de muziekmaatschappij Casino stapten op en stichtten de " Katholieke Kring Concordia " in 1874.

Op 11 mei 1917- tijdens de Duitse bezetting - werd het opgeëiste gebouw verwoest door brand. Dankzij de inzet en toewijding van Paul Neven, de nieuwe voorzitter, en de inzet van andere gegoede burgers werd de nieuwe schouwburg Casino ingehuldigd in 1920.

Ook was de " Belgische werklieden partij " geen onbekende in Tongeren en in 1921 stichtten enkele voormannen de harmonie " Strijd voor Vrijheid ". Opnieuw werd het aantal actieve muzikanten verdeeld en zo vond iedere muziekmaatschappij haar aanhangers in onze stad.

In 1922 voerde de " Koninklijke muziekmaatschappij Casino " een eerste operette op. " De dochter van de tamboer-majoor ". Dit was het begin van een lange traditie. Ieder jaar rond kerstmis vinden de opvoeringen plaats.

Op 18 december 1943 wordt Casino een v.z.w.d.1950 : Viering van het 200-jarig bestaan met een reeks activiteiten.

1999 De " v.z.w. Koninklijke Muziekmaatschappij Casino " is nu een bloeiende vereniging. De muziekschool verzekert de toekomst. De harmonie, de symfonie, de Beierse kapel, de big band en andere formaties vinden hier hun oorsprong. " Casino " geeft concerten, speelt operettes, verzorgt optochten in Tongeren en elders. Casino luistert plaatselijke feestelijkheden op en zorgt voor de nodige sfeer op sportmanifestaties. Carnaval en de tuifeesten zijn hoogtepunten.

2000 DE VIERING VAN HET 250- JARIG BESTAAN VAN DE 

" KONIKLIJKE MUZIEKMAATSCHAPPIJ CASINO TONGEREN"

J.Meesen

( Bronnen: H.Baillien )

September 2001 is het boek verschenen over de geschiedenis van Casino die men dan kan bekomen:

Historie: Casino Tongeren

 

De Vlaamse Kring

 

In 1873 bestond er aan de Kielenstraat te Tongeren een drankgelegenheid genaamd “Café Tongrois”. Dit café werd uitgebaat door de echtgenoten Gilissen-Trouwers. Helmus Gilissen was letterzetter bij de drukkerij Demarteau en in zijn herberg was zowel het duivenlokaal “De Sperwer” als de schuttersgilde.

 

 “St.-Sebastiaan” gevestigd. Achter de herberg lag een uitgestrekte tuin die aan alle zijden door muren omringd was. In de zomer oefende daar de schuttersgilde terwijl aan de andere zijde van de tuin ook een kegelbaan lag. Ook was er een baan voor “kramschieten”.

 

De familie Gilissen

Het krioelde er van het volk en zowel Jan met de Pet als de betere standen kwamen er over de vloer. Er werd dan ook over allerhande onderwerpen gesproken. Zo had het Vlaamse toneel harde klappen gekregen tijdens de Franse Revolutie en de rederijkerskamers waren afgeschaft. Slechts na de Belgische Omwenteling stak het toneel stilaan terug de kop op en waren er rondreizende toneelgezelschappen (In 1873 waren er zowat 400 oorspronkelijk Vlaamse toneelstukken).

 

Intellectuelen die bij Gilissen over de vloer kwamen, besloten om de traditie van de vroegere Tongerse rederijkers verder te zetten. Op 15 oktober 1873 werd de letter- en toneelkundige maatschappij “De Vlaamsche Kring” gesticht door tuinkundige J. Hennus, J. Heyden onderwijzer, J. Van Hees handelaar, J. Mathijs leraar, L. Winkelsels geneesheer, A. Kellens, J. Botsen en Lambert ambtenaren en De Marto verzekeringen. Men stelde zich tot doel: toneel- en spraakkunst te beoefenen in de moedertaal.

 

Nauwelijks drie jaar na de stichting durfde men het aan om op 22 oktober 1876 deel te nemen aan een internationale wedstrijd te Hasselt met het blijspel “Hij is niet jaloers” en men behaalde de vierde prijs en in 1877 kregen ze de zilveren medaille bij “De Ware Vrienden” te Hasselt. Bij terugkeer werden feestelijk afgehaald aan het station door de Koninklijke Harmonie van Casino, de boogschutterverenigingen “St.-Sebastiaan” en “Les Archers du Jaer”, de “Société Dramatique” en de koorvereniging “Atuatuca”. Uit klerikale onverdraagzaamheid werden ze echter niet in het stadhuis ontvangen.

 

 Het kunstpeil steeg en in 1883 nam men deel aan de “Grooten Wedstrijd in de Nederlandsche Toneelkunde” uitgeschreven door de “Société Momus” te Maastricht. Hun blijspel “99 beesten en 1 boer” behaalde er de 2e prijs met 798 punten terwijl Breda met 81 punten won. Ze werden feestelijk onthaald te Tongeren. De straten waren bevlagd en niet minder dan 14 maatschappijen kwamen hun vrienden eer betuigen. Ze kregen een prachtig vaandel als geschenk.

Vanaf 1877 gaf de Vlaamsche Kring geregeld vertoningen in zaal Casino. In 1890 werd opnieuw een 2e prijs behaald ditmaal tijdens de feesten te Brussel. Ze werden met een lichtstoet te Tongeren ontvangen.

Vanaf 1900 werden de opvoeringen grootschaliger. Het toneelstuk “Robert en Bertrand, de Lustige Vagebonden” kende zulk succes dat het vijfmaal diende opgevoerd in 1904.

In december 1913 bracht men een groot spektakel “Wij vragen een garnizoen”. Deze revue kende een geweldig succes en nooit voordien had men te Tongeren zulk pittig en vrolijk stuk gezien.

Enkele maanden later kreeg Tongeren een ander garnizoen, ongevraagd en dit voor vier jaar en drie maanden…Het Casino werd herschapen tot een paardenstal en nadien tot soldatenheim. De tweedracht tussen de soldaten en de hooghartige officieren leidde ertoe dat de zaal Casino op 11 maart 1917 in brand gestoken werd. Slechts de vier muren bleven overeind. Na de oorlog begon men aan de bouw van een nieuwe zaal en deze kon op 14 november 1920 worden ingehuldigd.

In 1923 werd het 50-jarig bestaan van de kring gevierd met een lichtstoet, een ontvangst in het stadhuis en een feestzitting in het Casino. Ook mocht men zich van dan af “Koninklijke” noemen.

De opvoeringen bleven mekaar opvolgen en vooral de eerste opvoering van “Het Witte Paard” in 1936 kende een enorm succes zodat men ondanks de zes opvoeringen nog volk diende te weigeren.

Gedurende de Tweede Wereldoorlog werden de opvoeringen stop gezet. In april 1945 werd opnieuw gestart ditmaal met twee lachspektakels in het Tongers dialect.

Tot op heden worden geregeld opvoeringen gebracht.

Jo Gilissen

 

  

        

Home